Gofry dyniowe – jesienny deser dla całej rodziny

Gofry dyniowe sprawdzą się w chłodny, leniwy poranek, na jesienny podwieczorek albo jako słodka kolacja po długim spacerze. Dzięki dodatkowi purée z dyni są wilgotne w środku, a jednocześnie chrupiące z zewnątrz. To prosty sposób, żeby wprowadzić więcej warzyw do słodkiego menu dla dzieci. Aromatyczne przyprawy korzenne sprawiają, że w domu od razu robi się przytulnie. Warto od razu przygotować podwójną porcję – dobrze znoszą mrożenie i szybkie odgrzewanie w tosterze.

Składniki na gofry dyniowe (ok. 10–12 sztuk)

Do przepisu najlepiej sprawdzi się dynia o słodkim, mączystym miąższu, np. hokkaido lub piżmowa. Purée powinno być gęste, dobrze odparowane – od tego zależy chrupkość gofrów.

• 250 g mąki pszennej (typ 450–550; przy częściowej zamianie na pełnoziarnistą – patrz niżej)
• 2 łyżeczki proszku do pieczenia
• 1/2 łyżeczki sody
• szczypta soli
• 2–3 łyżeczki cynamonu (w zależności od upodobań)
• 1/4 łyżeczki mielonego imbiru
• 1/4 łyżeczki mielonego kardamonu lub gałki muszkatołowej
• 2 jajka (rozmiar M), w temperaturze pokojowej
• 60 g cukru (ok. 4 łyżki, można zastąpić ksylitolem/erytrolem)
• 300 ml mleka (krowiego lub roślinnego, np. owsianego)
• 200 g gęstego purée z dyni (ok. 3/4–1 szklanki)
• 60 g roztopionego masła lub oleju roślinnego (ok. 4 łyżki)
• 1 łyżeczka ekstraktu z wanilii lub cukru wanilinowego
• do gofrownicy: 1–2 łyżki oleju o neutralnym smaku lub odrobina masła klarowanego

Purée z dyni można przygotować wcześniej: dynię upiec w piekarniku, a następnie zmiksować i dobrze odparować na patelni lub w garnku, aż będzie naprawdę gęste.

Przygotowanie gofrów dyniowych krok po kroku

1. Przygotowanie purée z dyni
   Jeśli purée nie jest gotowe, dynię obrać (hokkaido można zostawić ze skórką), pokroić w kostkę, ułożyć na blasze wyłożonej papierem do pieczenia. Piec w temperaturze 190°C przez 25–35 minut, aż będzie miękka. Lekko przestudzić, zmiksować na gładko, a potem odparować na suchej patelni na małym ogniu, cały czas mieszając, aż masa zgęstnieje i zacznie się lekko odklejać od dna. Odstawić do przestudzenia.
2. Wymieszanie składników suchych
   W misce połączyć mąkę, proszek do pieczenia, sodę, sól oraz przyprawy korzenne. Całość przesiać przez sito – dzięki temu ciasto na gofry będzie bardziej puszyste, a przyprawy równomiernie się rozłożą.
3. Przygotowanie składników mokrych
   W osobnej większej misce połączyć jajka, cukier i wanilię. Utrzeć rózgą lub mikserem przez 2–3 minuty, aż masa lekko się napowietrzy i zrobi jaśniejsza. Dodać mleko, przestudzone, roztopione masło i purée z dyni, dokładnie wymieszać do połączenia. Nie powinno być grudek purée.
4. Łączenie mas
   Do mokrych składników dodać suche w dwóch–trzech turach, mieszając rózgą lub łyżką tylko do połączenia. Lepiej zostawić kilka niewielkich grudek niż mieszać za długo – przy zbyt intensywnym mieszaniu gluten w mące się rozwinie i gofry mogą wyjść gumowate.

   Ciasto powinno mieć konsystencję gęstej śmietany – wyraźnie lejące, ale nie rzadkie. Jeśli po chwili gęstnieje (dynia „pije” wilgoć), można dodać 1–2 łyżki mleka.

5. Odpoczynek ciasta
   Miskę z ciastem przykryć i odstawić na 10–15 minut w temperaturze pokojowej. W tym czasie mąka napęcznieje, a proszek do pieczenia zacznie pracować. Dzięki temu gofry będą równiej wyrastały i łatwiej odchodziły od płytek.
6. Rozgrzanie gofrownicy
   Gofrownicę rozgrzać do maksymalnej mocy. To bardzo ważne przy gofrach z dodatkiem purée – masa jest cięższa i bardziej wilgotna niż klasyczna. Płytki cienko posmarować olejem lub masłem klarowanym przy pierwszej partii. Przy dobrze utrzymanej gofrownicy z powłoką nieprzywierającą najczęściej nie trzeba powtarzać smarowania.

   Gofry dyniowe wychodzą najlepsze w gofrownicy o mocy minimum 1000–1200 W; słabsze urządzenia mogą nie dopiec ich w środku i trudniej będzie uzyskać chrupkość.

7. Pieczenie gofrów
   Na rozgrzaną gofrownicę wylewać porcje ciasta tak, by wypełniały foremki, ale nie wylewały się bokami (zwykle 3–4 łyżki ciasta na jednego dużego gofra, w zależności od urządzenia). Zamknąć gofrownicę i piec przez 4–6 minut bez podnoszenia pokrywy. Czas zależy od mocy urządzenia i grubości gofrów.

   Gofry są gotowe, gdy brzegi wyraźnie się zrumienią, a para z gofrownicy prawie przestanie się unosić. Jeśli po otwarciu pokrywy gofry się rozrywają i zostają na płytkach – następnym razem trzeba piec je dłużej.

8. Studzenie dla chrupkości
   Upieczone gofry od razu delikatnie wyjąć i układać na kratce, a nie jeden na drugim. Dzięki temu para wodna ma gdzie uciec, a gofry pozostają chrupiące. Jeśli są układane w stos, miękną i stają się gumowate.
9. Podanie
   Podawać na ciepło lub w temperaturze pokojowej z ulubionymi dodatkami: jogurtem naturalnym, bitą śmietaną, syropem klonowym, karmelizowanymi jabłkami lub gruszkami, prażonymi orzechami, sosem czekoladowym czy konfiturą śliwkową.

Wartości odżywcze gofrów dyniowych (orientacyjne)

Wartości podane są dla 1 gofra przy założeniu, że z porcji wychodzi 12 sztuk, bez dodatków.

Średnio jeden gofer dyniowy to około:

– 150–170 kcal
– 5–6 g tłuszczu (w tym niewielka część nasyconych, zależnie od użytego tłuszczu)
– 20–22 g węglowodanów, w tym część to cukry proste, a część skrobia z mąki i dyni
– 4–5 g białka
– trochę błonnika z dyni (i ewentualnie mąki pełnoziarnistej)

Dynia dostarcza beta-karotenu (prowitaminy A), trochę witaminy C i potasu. Zmienia to nieco profil odżywczy klasycznych gofrów – deser nadal pozostaje słodki, ale jest minimalnie „lżejszy” i bardziej sycący.

Jak uzyskać idealnie chrupiące gofry dyniowe

Dlaczego gofry z dynią bywają miękkie i jak temu zaradzić

Dodatek purée z dyni zwiększa wilgotność ciasta, przez co gofry mają tendencję do bycia bardziej miękkimi niż klasyczne. Jest na to kilka prostych rozwiązań.

Po pierwsze, purée musi być gęste jak koncentrat, nie jak zupa krem. Jeśli po upieczeniu dynia ma dużo wody, warto zawsze ją odparować na patelni. Dobrze odparowane purée po wystudzeniu tworzy zwartą, łyżką nabieraną masę, a nie rozpływający się mus.

Po drugie, gofrownica powinna być porządnie rozgrzana przed wlaniem pierwszej porcji ciasta. Zbyt niska temperatura sprawi, że ciasto zacznie się podpiekać dopiero po chwili, a w tym czasie nasiąknie tłuszczem i zamiast chrupkości wyjdzie miękki „placek”. Dlatego warto zawsze odczekać dodatkową minutę po tym, jak urządzenie zasygnalizuje gotowość.

Znaczenie ma też położenie upieczonych gofrów. Najlepiej od razu przenosić je na kratkę do pieczenia (taką z piekarnika) lub na metalową kratkę do studzenia ciast. Na talerzu para wodna nie ma jak uciec i szybko zbiera się pod goframi, rozmiękczając je.

Rola tłuszczu i rodzaju mąki w chrupkości

Większa ilość tłuszczu w cieście zwykle poprawia chrupkość, ale w gofrach dyniowych jest już sporo wilgoci, więc warto znaleźć balans. Ilość 60 g tłuszczu na porcję daje dobrą równowagę między chrupkim brzegiem a miękkim środkiem. Przy chęci uzyskania mocniej chrupiącej wersji można dodać 10–15 g tłuszczu więcej lub lekko posmarować kratki gofrownicy przed każdą partią.

Jeśli w grę wchodzi zdrowsza wersja, część mąki pszennej można zastąpić pełnoziarnistą (żytnia 720, orkiszowa lub pszenna razowa). Dobrze sprawdza się proporcja 200 g mąki białej + 50 g pełnoziarnistej. Trzeba tylko doliczyć wtedy 1–2 łyżki mleka więcej, bo pełne ziarno chłonie więcej płynu.

Przy chęci użycia wyłącznie mąki pełnoziarnistej trzeba się liczyć z nieco cięższą strukturą – wtedy szczególnie ważne jest, żeby nie przemieszać za bardzo ciasta i dać mu odpocząć przed pieczeniem, by gluten mógł się „ułożyć”.

Warianty gofrów dyniowych i dodatki

Fit wersja gofrów dyniowych i wersja dla dzieci

Dla osób liczących kalorie można bez większego problemu przygotować nieco lżejszą wersję. Cukier da się zmniejszyć do 40 g, a nawet zastąpić go erytrolem lub ksylitolem w podobnej ilości. Warto pamiętać, że dynia sama w sobie jest delikatnie słodka, a w połączeniu z dodatkami (np. syrop klonowy, owoce) mniejsza ilość cukru w cieście w zupełności wystarczy.

Tłuszcz można zredukować do ok. 40 g, ale wtedy gofry będą trochę mniej chrupiące i szybciej zmiękną. W zamian można podać je z jogurtem naturalnym, owocami, posypane posiekanymi orzechami lub pestkami dyni. Taki zestaw sprawdzi się też świetnie jako śniadanie.

W wersji dla małych dzieci (powyżej roku) warto zrezygnować z mocno ostrych przypraw i ograniczyć ich ilość. Można zostawić tylko cynamon i szczyptę wanilii. Cukier zmniejszyć do 30–40 g i skupić się na naturalnej słodyczy dodatków: dojrzałego banana w plasterkach, domowego musu jabłkowego bez cukru czy musu z pieczonych śliwek.

Dla starszych dzieci i dorosłych ciekawym dodatkiem jest garść gorzkej czekolady (posiekanej na drobne kawałki) dodanej bezpośrednio do ciasta tuż przed pieczeniem. Czekolada częściowo się rozpuści, tworząc w środku miękkie, kakaowe akcenty.

Bez laktozy i (częściowo) bezglutenowo

Gofry dyniowe łatwo przerobić na wersję bez laktozy – wystarczy użyć mleka roślinnego (owsiane, sojowe, migdałowe) i zastąpić masło olejem roślinnym lub masłem klarowanym (które zwykle jest dobrze tolerowane przez osoby z nietolerancją laktozy).

Wersja bezglutenowa jest nieco trudniejsza, ale możliwa. Dobrze działa mieszanka: 150 g mąki ryżowej + 50 g mąki kukurydzianej + 50 g skrobi ziemniaczanej, z dodatkiem 1/2 łyżeczki łusek babki jajowatej (psylium) dla lepszej struktury. Trzeba też użyć proszku do pieczenia z adnotacją „bez glutenu”. Ciasto w takiej wersji może wymagać o 20–30 ml mleka więcej, bo skrobie chłoną wilgoć intensywniej niż zwykła mąka pszenna.

Przy pierwszym podejściu do wersji bezglutenowej warto upiec jednego testowego gofra i ewentualnie skorygować gęstość ciasta mlekiem lub odrobiną mąki – tak, by na płytce gofrownicy masy nie było ani za mało (powstaną dziury), ani za dużo (gofry będą ciężkie).

Przechowywanie i odgrzewanie gofrów dyniowych

Jeśli po podwieczorku zostanie kilka gofrów, nie ma potrzeby zjadać ich na siłę. Gofry dyniowe dobrze znoszą przechowywanie i można je łatwo odświeżyć.

W temperaturze pokojowej, zawinięte luźno w papier i przechowywane w pojemniku, wytrzymają 1 dzień, ale tracą chrupkość. W lodówce – do 3 dni. Przed podaniem wystarczy włożyć je na rozgrzaną suchą patelnię lub do tostera na 2–3 minuty. Chrupkość wróci, a wnętrze zdąży się delikatnie ogrzać.

Gofry dyniowe nadają się też do mrożenia. Po całkowitym wystudzeniu najlepiej rozłożyć je na desce lub tacy, wstawić na godzinę do zamrażarki, a dopiero potem przełożyć do woreczka lub pojemnika. Dzięki temu nie posklejają się w jeden blok. W zamrażarce można je trzymać do 2 miesięcy.

Odgrzewanie mrożonych gofrów jest bardzo proste: bez rozmrażania włożyć do tostera lub piekarnika nagrzanego do ok. 180°C na 5–7 minut. Po tym czasie znowu będą miały apetycznie chrupiące brzegi i miękki, pachnący dynią środek.